patentvista logo


home > intellectueel eigendom > auteursrecht

sitenavigatie

wat is auteursrecht?


Het auteursrecht, in het Engels 'copyright' genoemd, is ontstaan tegen het eind van de achttiende eeuw. Het begrip 'auteur' werd niet meer beperkt tot alleen de schrijver van een tekst of teksten. Ook de maker van een kunstwerk werd als auteur gezien. In eerste instantie gold de bescherming van het auteursrecht voor drukkers/ uitgevers. Later zijn de werkelijke makers, de auteurs, als rechthebbenden binnen de beschermingsregels opgenomen. Het ontstaan van dit 'privilege' of later van het 'kopijrecht', is terug te voeren tot de uitvinding van de boekdrukkunst in de 15e eeuw. Vanaf dat moment werd het mogelijk teksten gemakkelijk te vermenigvuldigen waardoor ongeoorloofde reproductie moest worden tegengegaan.

auteursrecht is exploitatierecht


Het huidige Auteursrecht is een exploitatierecht. Letterlijk stelt artikel 1 van de Auteurswet 1912: 'het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld'.

ontstaan van auteursrecht


Het auteursrecht ontstaat automatisch wanneer een maker een werk creert; aanmelding of aanvragen is niet noodzakelijk. Bij een geschil zal de maker wel moeten aantonen dat hij de 'echte' maker is en dus rechthebbende.

persoonlijkheidsrecht of droit moral


Een ander belangrijk aspect van het auteurrecht is het zogenaamde persoonlijkheidsrecht (=droit moral) dat altijd bij de auteur blijft. Het is een niet overdraagbaar recht dat gebaseerd is op de notie dat er tussen de auteur van een werk en het werk een soort persoonlijke relatie bestaat. Om die reden zal het niet kunnen worden overgedragen bij overdracht van een exploitatierecht met betrekking tot hetzelfde werk. Het persoonlijkheidsrecht gaat niet over op de erfgenamen van een auteur tenzij in een testament of codicil anders is bepaald.

duur van de bescherming


Het auteursrecht duurt tot 70 jaar na het overlijden van de auteur of diens rechthebbenden. De exacte einddatum is de eerste januari, volgende op het jaar waarin de maker is overleden.

Richtlijn 2001/29/EG


Deze richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 gaat in op de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij. Lees meer over deze richtlijn ....

databankenrecht


Richtlijn 96/9/EG van het Europees Parlement geeft regeles met betrekking tot de rechtsbescherming van databanken. Door implementatie van deze richtlijn in de nationale wetgevingen van de lidstaten is een intellectueel eigendomsrecht onstaan dat databanken beschermt tegen overnemen of herhaaldelijk opvragen van gegevens daaruit zoonder toestemming van de databankproducent. In Nederland is de EG richtlijn in 1999 in onze nationale wetgeving gemplementeerd als de Databankenwet

De Databankenwet definieert een een databank als een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen die systematisch of methodisch geordend zijn. Dit kan dus vrijwel elke soort verzameling zijn, van een woordenboek tot een encyclopedie met artikelen, foto's enzovoorts. Om voor bescherming in aanmerking te komen moet de verkrijging, de controle of de presentatie van de inhoud in kwalitatief of kwantitatief opzicht getuigen van een substantile investering. De producent hoeft de databank dus nergens aan te melden of een verzoek om bescherming in te dienen.

naburige rechten of droits voisins


Uitvoerende kunstenaars zoals toneelspelers, musici, filmproducenacteurs, dansers maar ook platenmaatschappijen en omroeporganisaties, genieten zogenaamde naburige rechten (droit voisins) voor de uitvoeringen die zij verzorgen van een auteursrechtelijk beschermd werk. De vertolkers van een werk genieten zo bescherming voor hun creativiteit die zij in de uitvoering van het werk hebben gelegd. De uitvoerende kunstenaar bezit dus niet de auteursrechten, maar wel de naburige rechten die op auteursrechten lijken.

Naburige rechten hebben een looptijd van 50 jaar wat beduidend korter is dan die van het auteursrecht.

terug naar vorige pagina

 

patent vista.nl