PatentVista.nl
merkenrecht, trademark
merkenrecht, trademark
Merken worden gebruikt als visuele herkenning van producten of diensten. Veel bedrijven en organisaties hebben een eigen merk waarmee ze hun identiteit en producten of diensten, duidelijk herkenbaar maken voor hun doelgroepen. Een merk is een communicatiemiddel bij uitstek. Beroemde merken zoals die van Apple hebben een wereldwijde bekendheid gekregen. Niemand hoeft meer na te denken over de betekenis van het Apple-logo. De 'appel met de hap eruit' communiceert 'kwaliteit', 'innovativiteit' en 'design'. De wereldwijde bekendheid van dit logo is inmiddels zo groot dat het een waarde van enkele miljarden € representeert.
Het aantal variaties in merken is bijna onbeperkt. Beeldmerken, logo's, woordmerken, vormen, kleuren of combinaties van beeld, woord, kleur en tekst geven eindeloos veel mogeljkheden om merken te ontwerpen. Een specifieke combinatie van beeld, tekst, kleur en vorm maakt een merk tot wat het is, een herkenning in de markt dat een bedrijf, product of dienst ondubbelzinnig identificeert.
De beperkingen in het ontwerpen van merken liggen in de menselijke creativiteit. Het komt voor dat ontwerpers van merken onbewust worden beïnvloed door al bestaande merken. Daardoor zijn er veel merken die op elkaar lijken.
Met meer dan 360.000 geregistreerde eigenaren van merken - in de EU alleen al - is de kans groot dat merken gelijkenis met elkaar vertonen. Wereldwijd zullen er miljoenen merkeigenaren zijn. Ook het aantal aanvragen voor nieuwe merken stijgt nog steeds. Volgens het jaarverslag van de OHIM bedroeg het aantal nieuwe merkaanvragen bijna 100.000 in 2010.
De bekende deodorant Axe heeft een woordmerk bestaande uit de letters AXE op de verpakkingen staan. Het merk is door Unilever in 1992 gedeponeerd. Unilever verkoopt onder de naam Axe deodorant, parfum en douchegel. De Zweedse firma Ericsson deponeerde het woordmerk Axe ook, zelfs enkele jaren eerder dan Unilever.
Dat beide merken naast elkaar kunnen bestaan ligt aan de klassen waarin de merken ingeschreven zijn (deodoranten en electronica) en aan de manier waarop het merk verbeeld is. Unilever past de letters toe op de deodorantsticks en deponeerde van iedere nieuwe stick een afbeelding waarop de de letters AXE staan afgebeeld. Het lettertype wijkt bovendien sterk af van dat van Ericsson. Beide merken Axe bijten elkaar dus blijkbaar niet en bestaan naast elkaar.
Dat het lang niet altijd vanzelfsprekend is dat merken die een gelijkenis met elkaar hebben en naast elkaar bestaan, bewijst het aantal bezwaren dat merkeigenaren jaarlijks indienen. In 2010 tekenden ze bijna 3000 bezwaren aan tegen nieuwe verleende merken.
Evenals het octrooirecht is het merkenrecht regionaal geregeld.
In de Benelux is het merkenrecht neergelegd in de Benelux Merkenwet van 1962. De wet beschermt een merk in België, Nederland en Luxemburg. De belangrijkste eis die de wet aan een nieuw merk stelt is dat het zich voldoende onderscheid ten opzichte van andere gedeponeerde merken. Gedeponeerde merken zijn opgeslagen in het merkenregister dat vrij afzoekbaar is via de site van het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (zie bij 'relevante organisaties' voor de link).
Het Europees merkenbureau OHIM (Office for Harmonization in the Internal Market - Trade Marks and Designs) staat in Alicante en registreert de aanvragen voor handelsmerken en designs.
Voor het aanvragen van een merk (trademark) in de Verenigde Staten is het USPTO (United States Patents & Trademark Office) de aangewezen weg.
De duur van een merkenrecht is 10 jaar maar kan telkens weer verlengd worden zodat de beschermingsduur praktisch onbeperkt is.
De vaak gehanteerde symbolen ® of TM hebben in de Benelux geen waarde omdat wettelijk niet is voorgeschreven ze te vermelden.Toevoeging van deze symbolen betekent niet dat er sprake is van een geregistreerd merk. Het gebruik van de symbolen en de eis tot registratie om het te mogen gebruiken, verschillen per land.
Kijk voor meer informatie over merkenrecht bij het Benelux Bureau voor Intellectueel Eigendom.
